Babbel Logo

„If I had…, then I would…”, czyli okresy warunkowe w angielskim

Chcesz usystematyzować wiedzę na temat gramatyki angielskiej? W każdym z artykułów z tej serii skupiamy się na wybranym zagadnieniu. W dzisiejszym odcinku: okresy warunkowe.
Author's Avatar
AUTOR/KA: Babbel
„If I had…, then I would…”, czyli okresy warunkowe w angielskim

Osoby, których językiem ojczystym jest polski, dumą napawa znajomość wyjątkowo skomplikowanej gramatyki, która uczących się potrafi przyprawić o zawrót głowy. Mimo to w gramatyce angielskiej, która z pozoru może wydawać się nieskomplikowana, na uczących się czyhają pułapki. Aby pomóc Ci usystematyzować wiedzę, nasz dział Dydaktyki przygotował serię artykułów dotyczących poszczególnych zagadnień gramatycznych. Na pierwszy ogień idą okresy warunkowe.

Po co nam w ogóle okresy warunkowe?

Najogólniej rzecz biorąc, okresy warunkowe służą nam do wyrażenia relacji przyczynowo-skutkowej w zdaniu:

  • If I eat this brownie, then I’ll gain two pounds. (Jeśli zjem to brownie, przytyję kilogram).
  • If I went to the gym, then I would lose those two pounds again. (Gdybym chodził na siłownię, zrzuciłbym ten kilogram).
  • If I hadn’t eaten that brownie and had gone to the gym instead, then I would have lost two pounds. (Gdybym nie zjadł tamtego brownie i zamiast tego poszedł na siłownię, zrzuciłbym dwa kilogramy).

Jedzenie brownie jest więc przyczyną przybierania na wadze, którego efektem są niedopinające się spodnie, podobnie jak wizyta na siłowni może cofnąć zgubny efekt zjedzenia brownie (oczywiście jeśli wystarczy silnej woli…). Jak widać, istnieją różne sposoby wyrażenia związków przyczynowo-skutkowych w zależności od tego, jak wysokie jest czegoś prawdopodobieństwo, a także tego, czy odnosimy się do przyszłości czy przeszłości. Zanim jednak przeanalizujemy wszystkie rodzaje okresów warunkowych, przyjrzyjmy się ogólnej budowie zdania.

Jak zbudowane jest zdanie w okresie warunkowym?

Zdanie w okresie warunkowym składa się z dwóch części: pierwsza określa przyczynę, druga rezultat.

  • If I do this, then that will happen. (Jeśli zrobię to, wówczas wydarzy się tamto).

Przyczyna została wyrażona w części z if, tzw. if-clause. Rezultat wyrażony został za pomocą innej części zdania, która często zaczyna się od then, stąd angielska nazwa then-clauseMożesz także zmienić kolejność dwóch części zdania, a stosunek pozostanie taki sam (nie używamy wówczas jedynie przecinka i then):

  • That will happen if I do this. (Tamto wydarzy się, jeśli zrobię to).

W przeciwieństwie do polskiego, w którym stopień prawdopodobieństwa wyrażamy za pomocą „jeśli” lub „gdyby”, w angielskim zawsze posłużymy się if, zaś stopień prawdopodobieństwa wyrażamy za pomocą następstwa czasów.

Zerowy okres warunkowy (zero conditional)

Tak zwany „zero conditional” wyraża najsilniejszą relację przyczynowo-skutkową i jest używany najczęściej do opisania praw natury lub trwałych przyzwyczajeń.

  • Na przykład: If you go out in the rain without an umbrella, then you get wet. (Jeśli wyjdziesz na deszcz bez parasolki, zmokniesz).
  • Na przykład: If my washing machine breaks, then I call a repairman. (Jeśli zepsuje mi się pralka, zadzwonię po fachowca).

 

Zero conditional: następstwo czasów

If-clause: present simple (go, breaks)
Then-clause: present simple (get, call)

I okres warunkowy (first conditional)

I okres warunkowy wyraża związek przyczynowo-skutkowy umiejscowiony w przyszłości, przy czym spełnienie warunku jest bardzo prawdopodobne.

  • Na przykład: If it rains tomorrow, then I will stay at home and watch movies. (Jeśli jutro będzie padać, zostanę w domu i będę oglądać filmy).

Założenie to może wynikać np. z obejrzanej prognozy pogody, stąd silne przekonanie o tym, że jutro będzie padać – choć i tak liczę na to, że pogoda się jednak nie popsuje.

  • Na przykład: If I finish my work early this afternoon, then I will go for a bike ride. (Jeśli po południu wcześnie skończę pracę, wybiorę się na przejażdżkę rowerową).

Jak na razie nikt nie wysłał mi zaproszenia na spotkanie o godzinie 18, więc istnieje prawdopodobieństwo, że dziś punktualnie wyjdę z pracy i trochę się poruszam.

 

I okres warunkowy: następstwo czasów 

If-clause: present simple (rains, finish)
Then-clause: przyszłość z will (will stay, will go)

 

Uwaga! Do opisania wyrażenia w przyszłości nie można używać „will”. Zapamiętaj: If and will makes the teacher ill.

II okres warunkowy (second conditional)

Związek przyczynowo-skutkowy wyrażany za pomocą II okresu warunkowego, może odnosić się albo do teraźniejszości i być niemożliwy, albo do przyszłości i być bardzo mało prawdopodobny.

  • Na przykład: If they came to the party this weekend, then I would be surprised. (Zdziwiłabym się, gdyby przyjechali w weekend na imprezę).

Straszni z nich nudziarze, nigdy nie przychodzą na imprezy, więc dlaczego mieliby przyjść tym razem? Jednak kto wie, mimo wszystko ich zaprosimy.

  • Na przykład: If I weren’t at work right now, then I would be at the beach. (Gdybym nie była w pracy, byłabym teraz na plaży).

W tej chwili jestem w pracy, więc siłą rzeczy nie mogę być nigdzie indziej – ale zawsze można pomarzyć…

W if-clause możliwe jest jednak użycie were wraz ze wszystkimi przyimkami osobowymi, a więc: If I were…, If she were…

 

II okres warunkowy: następstwo czasów 

If-clause: past simple (came, weren’t)
Then-clause: would + bezokolicznik (would be)

 

Uwaga: także would nie można używać w if-clause. Zapamiętaj: If and would is never good.

III okres warunkowy (third conditional)

Der “third conditional” liegt in der Vergangenheit, und somit ist ein Eintreten der Ursache nicht mehr möglich. So gesehen ist der “third conditional” ein Ausdruck des Bedauerns – oder gar des Vorwurfs.

  • Na przykład: If you had told me it was your birthday yesterday, then I would have bought you a present. (Gdybyś powiedział mi wczoraj o swoich urodzinach, byłabym przyniosła Ci prezent).

Nie wspomniałeś jednak o urodzinach ani słowem – nie przyniosłam więc nic w prezencie.

  • Na przykład: If he hadn’t eaten so much, then he wouldn’t have had a stomach ache. (Gdyby nie zjadł tak dużo, nie rozbolałby go brzuch).

Zjadł jednak za dużo, czego teraz żałuje, bo rozbolał go brzuch.

W polskim nie ma gramatycznej różnicy pomiędzy drugim a trzecim okresem warunkowym – oba tłumaczy się w ten sam sposób, mimo że odnoszą się one do różnych momentów w czasie. W angielskim fakt, że coś jest niemożliwe, bo mówimy o przeszłości, odgrywa z kolei kluczową rolę. Zapamiętaj więc:

 

III okres warunkowy: następstwo czasów

If-clause: past perfect (had told, hadn’t eaten)
Then-clause: would have + past participle (would have bought, wouldn’t have had)

No dobrze, to co się stało z tym brownie?

Na koniec przyjrzyjmy się jeszcze raz przykładowi z brownie, mając na uwadze wszystko to, czego się właśnie nauczyliśmy.

  • If I eat this brownie, then I’ll gain two pounds.

Choć wiem, że po zjedzeniu tego puszystego czekoladowego brownie najprawdopodobniej przytyję, mimo wszystko nie mogę się mu oprzeć i po niego sięgam – co wyraża first conditional.

  • If I went to the gym, then I would lose those two pounds again.

OK, przyznaję: zjadłem brownie (wiedząc, że trudno się mu oprzeć), ale nie jest jeszcze za późno: wyrzuty sumienia skłaniają mnie ku temu, żeby pójść na siłownię i go spalić. Niestety znam siebie na wylot i wiem, że pójście na siłownię praktycznie graniczy z cudem. Stąd użycie second conditional.

  • If I hadn’t eaten that brownie and had gone to the gym instead, then I would have lost two pounds.

I po wszystkim: zjadłem brownie, nie poszedłem na siłownię i przestałem mieścić się w spodnie. Mam wyrzuty sumienia i słyszę głosik, który w III okresie warunkowym szepcze mi do ucha: „A mówiłem ci, że trzeba było iść na siłownię…”

Mamy nadzieję, że w tym artykule udało nam się wyjaśnić budowę i tworzenie okresów warunkowych – i że nie przeszedł Ci apetyt na brownie!

Ucz się angielskiego z Babbel!
Rozpocznij naukę
Który język chcesz opanować?